Châu chấu lúa hay châu chấu hại lúa hay còn gọi là hoàng trùng là một loài châu chấu trong họ Acrididae, chúng là loài châu chấu gây hại cho cây lúa. Châu chấu trưởng thành dài chừng 3-4cm, con cái thân dài hơn con đực, màu xanh vàng hoặc nâu bóng.
Đầu hình tam giác tù, râu dạng sợi ngắn và mảnh, mắt kép to có một vệt dọc màu nâu sẫm chạy suốt hai bên lưng ngực. Lưng dài hơn đầu, bụng có ngấn. Hai cánh dày phẳng, kéo dài quá bụng. Hai chân sau to, có khả năng nhảy xa.
Châu chấu non hại lúa ngay sau khi nở. Chúng rất thích ánh sáng đèn, ánh sáng lửa, ban ngày hoạt động mạnh từ 7- 10 giờ sáng và từ 3- 5 giờ chiều. Châu chấu phá hại quanh năm, thường gây hại nặng trên lúa chiêm xuân cuối vụ, mạ mùa và lúa mùa sớm.
Con vật này chỉ xuất hiện theo mùa, không phải thời điểm nào trong năm cũng có. Vì vậy, nhiều người tranh thủ đặt mua về cho cả gia đình thưởng thức.
Châu chấu bắt đầu vào mùa, dân buôn ngày có hàng chục cân vẫn bán hết.
Thực tế, đàn châu chấu từng hoành hành ở xã Nghĩa Bình, huyện Tân Kỳ, Nghệ An. Chỉ sau một ngày đêm, khoảng 10ha rừng mét bị đàn châu chấu ăn trụi. Để diệt đàn châu chấu, chính quyền địa phương sử dụng máy bay không người lái phun thuốc. Trong các khu vực vườn, ruộng nhà dân thì dùng các phương pháp thủ công để bắt, tiêu diệt.
Mấy năm trở lại đây, người dân thường sử dụng các phương pháp thủ công để bắt châu chấu về bán để chế biến các món ăn. “Cũng 7 năm nay, tôi đều thu mua của dân về bán cho người tiêu dùng. Vào đúng vụ gặt lúa xong, châu chấu xuất hiện rất nhiều, mỗi ngày tôi thu gom được vài chục cân”, chị Phạm Hạnh – đầu mối bán châu chấu ở Thọ Xuân (Thanh Hóa) cho biết.
Những con châu chấu đầu mùa còn non, chưa có trứng.
Năm nào cũng vậy, chị đều thu mua của dân về. Sau đó, chị và người thân cùng cắt cánh từng con một và đóng thành từng hộp để gửi cho khách.
Năm nay, chị đang bán mức giá chỉ khoảng hơn 100.000 đồng/kg. Theo chị, giá này thấp hơn nhiều so với năm ngoái, cùng thời điểm năm ngoái châu chấu chị bán giá dao động từ 200.000 – 230.000 đồng/kg.
Chị cho biết châu chấu khu vực chị sinh sống không có nhiều. Toàn bộ số châu chấu chị bán đều được nhập từ ở tỉnh Nghệ An về. Do châu chấu sống rất khỏe, quá trình vận chuyển xa cũng không làm ảnh hưởng đến sự sống của chúng.
Châu chấu sau khi thu mua về sẽ cắt cánh rồi đóng hộp gửi đi cho khách.
“Nếu biết cách đóng hàng, châu chấu rất ít con bị chết nên đến tay khách hàng thì đều còn sống và rất tươi ngon. Mới bán được gần 1 tuần nay, tôi ngày nào cũng bán vài chục cân, cứ về tới đâu đều bán hết sạch tới đấy.
Theo chị, châu chấu đầu mùa chưa có trứng nên là giá bán củng rẻ hơn. Khoảng vài ngày nữa, châu chấu bắt đầu có nhiều trứng, ăn ngon hơn thì nhu cầu thị trường tăng cao, chị dự đoán giá sẽ tăng cao.
Theo chị Hạnh, châu chấu sống khỏe nên vận chuyển xa và biết cách đóng hàng thì chúng vẫn sống.
Châu chấu có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon khác nhau.
Được biết, châu chấu dễ làm dễ ăn. Mọi người có thể chế biến thành nhiều món như rang, lẩu, xả ớt…, nhưng món châu chấu rang là phổ biến và dễ làm nhất.
Cũng như các côn trùng khác, châu chấu có thể nhiễm nấm độc, nhựa độc và bản thân côn trùng này được cấu tạo bởi nhiều protein lạ, có thể gây ra dị ứng với những người có cơ địa mẫn cảm.
Vì vậy, sau khi ăn mà có các biểu hiện, triệu chứng khác thường như mệt mỏi, choáng váng, buồn nôn, mẩn ngứa, đau bụng, rối loạn tiêu hóa… cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.