1. Đỗ đen - nước uống giải khát không thể thiếu trong mùa hè
Đông y dùng đỗ đen làm thuốc với tên gọi hắc đậu, dùng nấu nước uống giải khát có lợi cho sức khỏe trong mùa hè.
Theo Đông y, đỗ đen được coi là loại ngũ cốc của Thận, có vị ngọt, tính bình, quy kinh Can, Thận với tác dụng tư âm dưỡng huyết, bình Can ích Thận, nhuận Phế, giải độc.
Ở nước ta, người dân từ lâu vẫn có thói quen dùng đỗ đen để giải khát, trong mùa hè, có thể sao thơm đỗ đen, hãm nước uống hằng ngày hoặc nấu thành chè đỗ đen đều có tác dụng giải khát, giải nhiệt.
2. Nước quả la hán
Quả la hán vốn không phải một loại quả có sẵn ở nước ta, nhưng những năm gần đây loại quả này càng ngày càng trở nên phổ biến, thường được nhiều người dùng để làm nước uống giải khát vào mùa hè.
Đông y cho rằng quả la hán có vị ngọt, chua tính mát, có tác dụng thanh nhiệt lương huyết, sinh tân chỉ khái, hoạt trường bài độc, thanh nhiệt nhuận Phế, hóa đàm, giúp tươi mới làn da.
Quả la hán có vị ngọt gấp 300 lần đường mía nhưng lại không gây tăng đường huyết nên rất thích hợp với người bệnh đái tháo đường.
Nghiên cứu y học hiện đại cho thấy quả la hán có tác dụng kháng khuẩn, phòng ngừa ung thư và chống lão hóa. Hằng ngày có thể dùng quả la hán sắc hoặc hãm với nước để uống thay nước, có tác dụng giải khát rất tốt trong mùa hè.
Mùa hè tiết trời nóng nực dễ dẫn đến các vấn đề sức khỏe liên quan đến nhiệt. Đông y có nhiều loại thảo dược, trong đó một số nước uống giải khát có tác dụng thanh nhiệt, giải thử, sinh tân dịch giúp hạ nhiệt và giải quyết tình trạng này.
Nước quả la hán là loại nước uống giải khát giúp giải nhiệt mùa hè.
3. Nước sắc rễ cỏ tranh
Cỏ tranh là loại cỏ mọc hoang khắp nơi ở nước ta nhưng không có nhiều người biết về tác dụng giải khát vô cùng tuyệt vời của loại cỏ này. Theo Đông y, rễ cây cỏ tranh có tên gọi bạch mao căn, có vị ngọt, tính lạnh, quy kinh Bàng quang, Phế và Vị, có tác dụng thanh nhiệt lợi niệu, lương huyết chỉ huyết.
Đông y thường dùng rễ cỏ tranh điều trị các chứng Phế nhiệt gây ho, phù thũng đi tiểu ít, huyết nhiệt nôn khạc ra máu, bệnh nhiệt phiền khát, vị nhiệt nôn mửa, tiểu tiện nóng, tiểu rắt, giải rượu…
Mùa hè có thể lấy rễ cỏ tranh phơi khô, mỗi lần dùng 1 nắm khô sắc với nước uống thay nước giúp sinh tân, chỉ khát, thanh nhiệt.
4. Nước mía
Mía, Đông y còn gọi là cam giá, là vị thuốc có vị ngọt, tính lạnh, quy kinh Phế, Vị, có tác dụng thanh nhiệt giải độc, sinh tân chỉ khát, hòa Vị chỉ ẩu, tư âm nhuận táo.
Với tác dụng tư âm nhuận táo, sinh tân chỉ khát, mía là một thức uống rất phù hợp trong những ngày hè nóng nực. Ngoài thân cây mía có những tác dụng kể trên, rễ và lá mía cũng cho tác dụng giải khát, giải nhiệt tương tự.
Có thể dùng mía dưới dạng nước uống hoặc dùng cả cây tươi cắt cả thân, rễ, lá thành từng khúc 2-3 cm, phơi khô, trộn đều, mỗi lần dùng 1 nắm sắc với nước uống thay nước.
Nước mía là loại đồ uống phù hợp trong thời tiết nắng nóng mùa hè.
5. Nước dừa
Nước dừa là loại nước tự nhiên có tác dụng giải khát mà nhiều người vẫn thường sử dụng. Theo Đông y, nước dừa được gọi với tên da tử chấp có vị ngọt, tính mát, có tác dụng giải khát, lợi niệu, giải nhiệt, giải độc, cầm máu. Trong nước dừa có nhiều chất bổ dưỡng và giải khát, có thể dùng để điều trị một số bệnh như sốt nóng, sởi, tiêu chảy, kiết lị, đau dạ dày…
Nước dừa theo Đông y dùng tốt trong tất cả các trường hợp tân dịch bị tổn thương do ra mồ hôi quá nhiều, đi ngoài phân lỏng, sốt cao gây mất nước… do đó loại nước tự nhiên này rất thích hợp để làm nước uống giải khát vào mùa hè.